'Spaanders' over verkeersveiligheid
‘Spaanders’ is een column waarin Dongenaar Henk Spaan zijn visie geeft op actuele Dongense zaken, de lokale politieke processen en al wat verder afkomt op de bewoners van de gemeente Dongen. Prikkelend en altijd op zoek naar het hoe en waarom van zaken. Henk Spaan (67) heeft 40 jaar overheidservaring, waarvan gedurende meer dan 27 jaar als gemeentesecretaris. Op dit moment houdt hij zich vooral bezig met managementadvisering en coaching.
Verkeersveiligheid
Onlangs was ik als ambassadeur van “Nul verkeersdoden in Brabant” aanwezig bij een fietscursus in Dongen. “Nul verkeersdoden in Brabant” is een provinciaal initiatief dat gericht is op het verbeteren van de verkeersveiligheid in de provincie. De meest kwetsbare groepen zijn kinderen, jongeren en ouderen. Informatie hierover vindt u op www.nulverkeersdodenbrabant.nl
Bij het verbeteren van de verkeersveiligheid in een regio, of dat nou de provincie is of een gemeente, zijn altijd meerdere partijen betrokken. Uiteraard de betreffende overheden zelf, de wet- en regelgeving, allerlei organisaties die belangen hebben bij verkeersdoorstroming, verkeersveiligheid of verkeersgedrag en uiteraard ook iedereen die op welke manier dan ook aan het verkeer deelneemt. Het is dus duidelijk dat we over iets spreken dat op zijn zachtst gezegd, gecompliceerd is. Daar komt bij dat uit ongevallenanalyses heel duidelijk naar voren komt dat meer dan 90% van alle ongevallen in het verkeer het gevolg is van menselijke fouten, menselijke tekortkomingen of onverwachte, niet voorzienbare gebeurtenissen.
Die laatste constatering betekent dus dat we, als we het over verkeersveiligheid hebben, moeten beginnen bij de mens. De kernvraag is: hoe kun je menselijke fouten zoveel mogelijk voorkomen? Het komt er in elk geval op neer dat wij als verkeersdeelnemers, ons meer en meer bewust moeten worden van ons eigen gedrag in het verkeer. Een fietscursus zoals hierboven aangegeven, is daarop gericht. Er zijn ook cursussen en trainingen voor allerlei andere verkeersdeelnemers. Het kan gaan om gebruikers van bepaalde categorieën voertuigen (auto’s, fietsen, snorfietsen, scootmobiels etc. ) of bepaalde groepen personen (ouderen, jongeren, schoolgaande kinderen, mensen met een handicap, voetgangers etc.).
Het is van groot belang dat iedereen die aan het verkeer deelneemt goed op die deelname is voorbereid. Heel veel mensen hebben bij voorbeeld 25 jaar geleden hun rijbewijs gehaald en verder nooit meer iets gedaan aan het bijhouden van verkeerskennis of het up to date houden van hun rijvaardigheid. Dat wil niet meteen zeggen dat deze mensen op een onverantwoorde wijze aan het verkeer deelnemen, maar de kans dat er slordigheden in hun rijgedrag zijn ingeslopen is natuurlijk redelijk groot. Hetzelfde geldt overigens voor alle deelnemers aan het verkeer. Het is nodig voldoende op de hoogte te blijven van de verkeersregels en te beschikken over voldoende vaardigheden om aan het verkeer deel te nemen. Soms moet je dan constateren dat je bepaalde vaardigheden gaat missen en dat je voor de vraag wordt gesteld of je wel door moet gaan met het gebruiken van jouw voertuig. Het is hard dit te zeggen, maar de realiteit is nu eenmaal zo.
Uiteraard spelen de overheden een belangrijke rol in het geheel. Wet- en regelgeving moeten op orde zijn en duidelijk voor de verkeersdeelnemers. De infrastructuur moet op orde zijn. Kuilen en gaten in de weg, losliggende tegels etc. vormen een wezenlijk gevaar. En daarnaast moet er gezorgd worden voor duidelijke verkeersoplossingen. Dan gaat het om goede overzichtelijke kruisingen, goede oversteekvoorzieningen, duidelijke fietspaden, duidelijke bewegwijzering, duidelijke bebording etc.
Mij is duidelijk dat de overheden er heel veel, zo niet alles aan doen om het verkeer zo goed mogelijk te laten verlopen. Natuurlijk worden daarbij ook fouten gemaakt of blijven oplossingen voor bepaalde problemen te lang liggen. Daar mogen we ook best wat van zeggen. De gemeente moet hierop ook adequaat reageren. Daarbij is er het risico dat teveel gekeken wordt naar de formele en technische (soms ook financiële) aspecten van een oplossing en dat het gevoel en de beleving van verkeersdeelnemers wordt overgeslagen. Dat creëert onzekerheid bij verkeersdeelnemers en dus een vergrote kans op ongelukken. Echter de rol van de overheid, neemt niet weg dat de eerlijkheid gebiedt te stellen dat we eerst bij onszelf moeten beginnen. De verantwoordelijkheid van anderen kun je niet beïnvloeden, die van jezelf wel.
Overal en dus ook in Dongen, begint veilig verkeer dus bij onszelf. Zijn we ons bewust van onze eigen rol en gedrag in het verkeer. Schelden op andere verkeersdeelnemers, lucht misschien op, maar de kans dat je door je eigen geagiteerdheid verkeerd reageert, is heel reëel aanwezig.
Uitgangspunt voor mij is dat we gelijkwaardig zijn in het verkeer. Niet gelijk, want een auto is anders dan een fietser en een voetganger is anders dan iemand op scootmobiel. Die ongelijkheid is echter geen excuus om te denken dat een ander minder is of dat jij meer rechten hebt dan die ander. Bovendien is er nog iets als het menselijke principe van “geven en nemen”. Als voorbeeld noem ik de grote vrachtauto’s die onze supermarkten bevoorraden. Ik neem mijn petje vaak af voor de manier waarop de chauffeurs met deze bakbeesten manoeuvreren. Ik stoor me dan wel eens aan de onverdraagzaamheid t.o.v. hen van andere verkeersdeelnemers.
Een ander belangrijk punt is ook de vraag die je jezelf stellen moet, is of je verkeersinzicht, je anticipatievermogen en je reactievermogen nog op voldoende niveau zijn. Wederom misschien hard om te zeggen, maar wel nodig dat je die vraag stelt. Iedereen moet voorkomen dat door gebrek aan bepaalde vaardigheden niet alleen jezelf, maar vooral ook anderen in gevaar brengt. Dat is een grote verantwoordelijkheid, waarbij je eerlijk tegenover jezelf moet zijn. Dat is lastig, want je mobiliteit gaat achteruit.
Op 30 juni a.s. is er weer een fietscursus in Dongen. Het is zinvol daaraan deel te nemen. Deelname is gratis en de reacties van de deelnemers van vorige cursussen zijn positief. Tijdens de cursus wordt ook aandacht besteed aan de zogenaamde elektrische fiets. Een vervoermiddel dat het voor velen mogelijk maakt om ook op wat oudere leeftijd te kunnen blijven fietsen. Zo’n fiets vraagt echter wel de nodige vaardigheid. Zonder die vaardigheid kan een elektrische fiets, door de hogere snelheid ook veel gevaren opleveren. Om die zoveel mogelijk te voorkomen, is een vaardighedentraining echt nodig. U kunt zich opgeven via: [email protected] o.v.v. Fietsveiligheid Dongen 2 of bel 013-511 01 90.
Laten we ook in het verkeer respectvol met elkaar omgaan. Bezoek de genoemde website eens. U zult er beslist nuttige informatie op vinden. Ik hoop dat er op 30 juni in Dongen veel deelnemers zullen zijn.
