Wisseling van de wacht in politiek: nieuwe gemeenteraad in startblokken

Eens in de vier jaar herhaalt het ritueel zich. De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug en dat betekent wisseling van de wacht. Vertrouwde gezichten maken plaats voor nieuwe gezichten die hopelijk met een flinke dosis energie en enthousiasme aan de slag gaan in het belang van Dongen. Want dat hebben ze in de verkiezingscampagne beloofd.

Maar voor het zover is zijn er eerst nog twee feestelijke bijeenkomsten in de raadszaal. Op dinsdag 31 maart wordt afscheid genomen van raadsleden die -al dan niet gedwongen- de politieke arena verlaten. Een dag later, op 1 april (en dat is geen grap) wordt de nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd.

Raadsleden leggen eed of belofte af
En dat is niet zomaar een gezellig onderonsje. Voordat de nieuwe raad aan de slag gaat, moeten de raadsleden een eed of belofte afleggen. Die eed of belofte gaat vooral over integriteit: eerlijk en betrouwbaar handelen. Zo moeten de nieuwe raadsleden zweren of beloven dat ze aan niemand een gift of geschenk hebben gegeven om gekozen te worden en dat ze ook zelf geen geschenk of gift hebben aangenomen in ruil voor een stem.

Daarnaast zweert of belooft elk raadslid dat hij ‘getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat hij de wetten zal naleven en dat hij zijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen’. Een raadslid eindigt de eed met 'Zo waarlijk helpe mij God almachtig' of de belofte met 'Dat verklaar en beloof ik'. De keuze voor de eed of belofte is puur persoonlijk, maar over het algemeen kiezen raadsleden van partijen op een religieuze grondslag vaker voor de eed.

Integriteit belangrijk voor betrouwbaarheid
Integriteit is in het openbaar bestuur (zoals een gemeente) een hot item. Want integriteit is heel belangrijk voor de kwaliteit van het gemeentebestuur. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat raadsleden en wethouders handelen in het algemeen belang en niet dat ze bijvoorbeeld familie, vrienden, bedrijven of verenigingen bevoordelen. Mede daarom mag een raadslid of wethouder ook geen nevenfuncties hebben die zijn betrouwbaarheid in twijfel kunnen trekken. Elke schijn van belangenverstrengeling moet voorkomen worden. Daarom moet ook voor inwoners duidelijk zijn welke nevenfuncties of vrijwilligerswerk raadsleden en wethouders er eventueel bij doen. Op de website van de gemeente Dongen staat dat per raadslid en wethouder keurig aangegeven.