Kappen van bomen soms nodig voor behoud vitaal en veilig bomenbestand

De gemeente gaat zorgvuldig om met het bomenbestand in Dongen; de kwaliteit en veiligheid van de bomen staan daarbij voorop. En om dat te garanderen moeten er soms ook bomen gekapt worden. Dat is de strekking van het antwoord van het College op vragen van D66-commissielid Sjoerd Michels.

Michels was gealarmeerd door een ingekomen brief aan de gemeenteraad waarin bezwaar gemaakt werd tegen het kappen van 35 bomen, zoals vermeld stond in het gemeentelijke vergunningenoverzicht van augustus. Michels wilde opheldering over dit grote aantal kapvergunningen. Ook wilde hij weten hoe de gemeente in de toekomst om denkt te gaan met de gevolgen van extreme weersomstandigheden op het bomenbestand.

Controle op vitaliteit en veiligheid
Uit het antwoord van het College wordt duidelijk dat de gemeente niet zomaar lichtzinnig en lukraak kapvergunningen afgeeft. Daar gaat een zorgvuldig proces aan vooraf. Binnen de gemeente Dongen staan ongeveer 18.500 bomen en die worden regelmatig gecontroleerd op vitaliteit en veiligheid. Als nu uit die controle blijkt dat een boom niet voldoet aan de veiligheids- en kwaliteitseisen kan kappen noodzakelijk zijn als snoeien of andere maatregelen niet meer mogelijk zijn. “Daarnaast is het soms ook onvermijdelijk om voor realisatie van een project (wegen, woningen etc.) enkele bomen te kappen,” voegt het College daar nog aan toe.

Overmatige overlast
De gemeente geeft ook kapvergunningen af op verzoek van particulieren. Maar ook dat gaat niet zomaar. Een professionele boomverzorger beoordeelt de aanvraag aan de hand van regels en richtlijnen die vastgesteld zijn in het bomenbeleidsplan van de gemeente. Er wordt dan gekeken naar de waarde van een boom in relatie tot overlast. Is de waarde van de boom groter dan de overlast, dan wordt er geen kapvergunning afgegeven. Als de overlast groter is, mag er wel gekapt worden. “Vaak gaat het om bomen die veel te groot zijn voor de tuin, te kort op de woning staan, risico op schade geven of onevenredig veel overlast opleveren”, geeft het College als voorbeeld.

Kappen en herplanten
Jaarlijks worden ongeveer 100 bomen gekapt op een totaalbestand van circa 18.500 bomen, laat het College weten. Zo zijn in 2023 175 bomen gekapt en 183 terug geplant, in 2024 zijn er 121 gekapt en 156 terug geplant en in 2025 zijn 106 bomen gekapt en 77 terug geplant.

Invloed klimaatveranderin
D66-commissielid Sjoerd Michels vroeg ook nadrukkelijk aandacht voor de effecten van klimaatverandering op het bomenbestand. Volgens hem is extra zorg nodig om te voorkomen dat bomen door extreme hitte het loodje leggen. “D66 wil het College oproepen om het bomenbeleid daarvoor aan te passen”, liet Michels weten. Maar volgens het College is aanpassing van het beleid niet nodig omdat dat “aanpassing aan het klimaat nu al een vast onderdeel is in het groen- en bomenbeleid dat in 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld.” Het College is zich er goed van bewust dat “de veranderende en soms zeer extreme weersomstandigheden invloed kunnen hebben op de vitaliteit en levensduur van bomen. Droogte, hitte, storm en andere weersextremen kunnen bomen verzwakken en daarmee de uitval vergroten”.

Kwaliteit belangrijker dan aantal
Bij de keuze voor bomen en groen wordt daarom in de toekomst ook goed gekeken naar welke boomsoorten geschikt zijn voor de veranderingen in het klimaat, of er op de groeiplaats voldoende ruimte is voor wortels en kroon, of er voldoende water beschikbaar is en of er mogelijkheden zijn om hittestress en droogte te beperken. Daarbij is het volgens het College belangrijk om niet alleen te focussen op het aantal bomen, maar zeker ook op de kwaliteit, vitaliteit, groeiplaats en of ze bestand zijn tegen extreme weersomstandigheden. “Meer bomen betekent niet per definitie een verbetering als ze niet genoeg groeiruimte hebben of niet opgewassen zijn tegen klimaatverandering”, licht het College toe.