Mijmeringen: 'Ontwrichtend'
'Mijmeringen' is een wekelijkse column van Dongenaar Rinus Krijnen
Ontwrichtend
Het heeft een paar vlokjes gesneeuwd de afgelopen week. Het hele land is ontregeld, Naar Scandinavische begrippen gaat het hier eigenlijk nergens over. Toch is er bij ons behoorlijke paniek. Bijna alles staat stil. We wonen eigenlijk met ons 18 miljoen in een stad van ruim 40.000 km2. De helft is boerenland, dus eigenlijk maar 20.000 km2. Daarop zijn we heel bedrijvig en zitten we op elkaars lip. We beginnen het weer te beschouwen als een ramp. Gelukkig dat we nu allemaal een noodpakket hebben, zodat ons de komende 72 uur niets kan gebeuren.
De praktijk is echter anders. Doelbewust is het anticiperen op de situatie bij forse sneeuwval zowat wegbezuinigd. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de gladheidbestrijding ligt bij de gemeentes als het om de dorpen en steden gaat en bij de provincie, het rijk en de luchthavens daarbuiten. Budgetten om adequaat in te spelen op langdurige sneeuwval zijn er niet, omdat de kans dat het lang gaat sneeuwen als nihil wordt beschouwd. Jarenlang is er geen vlokje gevallen. De kans dat werkelijk er dagenlang sneeuw ligt is zowat eens in de vijf jaar. En gebeurt het, dan is Leiden in last. Doordat de gemeenten al jarenlang financieel worden uitgeknepen door Den Haag en de kans op inzet van langdurige gladheidbestrijding betrekkelijk laag is, wordt er niet al te veel geïnvesteerd. We kunnen het geld maar één keer uitgeven en er zijn structurelere problemen die financiële aandacht verdienen. Die sneeuw is na een tijdje toch weer weg? Geen onbegrijpelijke keuze.
Diederik Jekel leerde mij onlangs in een kort filmpje waarom bij ons de treinen het zo zwaar hebben en in Zwitserland of Scandinavië veel minder bij zware sneeuwval. De oorzaak ligt in de temperatuur. Onze sneeuw valt meestal bij een temperatuur rond de nul graden. Dan krijg je plaksneeuw die overal aan vast klit. In de noordelijke en Alpenlanden is de temperatuur bij sneeuwval meestal veel lager, waardoor er poedersneeuw wordt gevormd. Die kun je eenvoudig wegblazen. We hebben dus geen verkeerd materiaal, want het gevolg van sneeuwval op onze infrastructuur is onvermijdelijk. Mensen die het vliegtuig moeten nemen kunnen bij ernstige vertragingen door het weer in het vliegverkeer soms geen kanten op. Hun bagage zit ergens in de buik van het systeem, er is geen – betaalbaar- vervoer naar huis of andere luchthavens en overnachten op een rode-kruis-veldbedje blijkt dan nog de enige luxe. Dat overkomt je.
Maar, er wordt ook enorm veel plezier beleefd met de sneeuw. Kinderen kunnen hun lol niet op in de sneeuw en wanneer kun je nu langlaufen in de Nederlandse natuur? Maar het geklaag is groter. Afspraken kunnen niet doorgaan, de mobiliteit staat onder druk en zelfs daken storten in. Het inmiddels -onbegrijpelijk- verfoeide thuiswerken is een oplossing om een deel van de productiviteit op gang te houden, maar azijnpissers zijn van mening dat hierdoor de loonslaven hun snor drukken of de balans tussen werk en privé te veel aan de verkeerde kant laten doorslaan. Als we nu eindelijk eens werk gaan beoordelen op resultaat in plaats van het aantal gewerkte uren en zorgt voor een goede open verstandhouding tussen leidinggevenden en personeel dan blijkt die vrees totaal onterecht. Zelf waren de thuiswerkdagen tijdens de coronacrisis mijn meest productieve. Maar controle wint het van vertrouwen. Anno 2027: Iedereen weer naar kantoor.
En al die mensen die voor hun werk echt de weg op moeten, zoals dienstverleners bij de overheid, pakketbezorgers, vervoerders en de verzorgende beroepen. Die hebben het pas echt zwaar. De waardering en de werkomstandigheden zijn bij deze praktische beroepen meestal al niet florissant en nu blijkt bij deze sneeuwomstandigheden dat we nog veel meer afhankelijk zijn van deze mensen. Persoonlijk vind ik dat deze groepen extra beloond zouden moeten worden ten tijde van dit sneeuwongemak. Niet na één dag, maar als dit langer duurt dan een week, wel met terugwerkende kracht voor de gehele periode. Maar ja, wie gaat dat betalen? Bedrijven zouden hiervoor een fonds in het leven kunnen roepen en in de CAO’s iets moeten regelen. Compensatie voor het ongemak en zelfs gevaar lijkt me op zijn plaats. Net als voor pensioenen zouden we hier ook reserves voor moeten gaan aanhouden.
Blijkbaar kunnen we niet goed tegen tegenslag. Ook al kunnen we er helemaal niets aan doen, zoals de sneeuwval. Het tempo van de huidige maatschappij blijkt veel te hoog en gaat er iets mis dan ontstaat er een kettingreactie, waardoor er nog veel meer misgaat. En dat pikken we tegenwoordig niet. Alles moet maar door blijven gaan, anders komt de winst in gevaar. Gevolg is dat de chaos alleen maar groter wordt en dat men veel meer aan schadebeperking zou moeten denken in plaats van aan winst. En dat betekent dat je terug moet schakelen naar een lager tempo en dat voor lief moeten nemen. Het is nu eenmaal een situatie die ons allen treft, er is geen ontkomen aan.
Of heeft AI hier ook een oplossing voor? Ik vrees het ergste.
