Mijmeringen: 'Ai ai'

Ja, U leest het goed....na een sabbatical van een half jaar heeft Rinus Krijnen besloten om het schrijven van zijn column 'Mijmeringen' toch weer met enige regelmaat op te pakken. Hierbij zijn eerste bijdrage.

Ai ai
Schande werd er deze week gesproken over dat onze premier blijkbaar AI inzet voor het formuleren en verbeteren van zijn tweeds op de social media. Ik zal je voorspellen dat er straks ook uitkomt dat hij ook bij andere communicatieuitingen gebruik maakt van deze hulpmiddelen. De grootste criticasters waren natuurlijk de tekstschrijvers van Den Haag. Logisch, want hun werk wordt op deze wijze afgenomen. Het belangrijkste tegenargument van deze lui was dat het gevoel en de menselijke hand ontbreekt bij de formuleringen met AI. Er werden wat voorbeelden van AI aangedragen, maar ik zag niets vreemds. In mijn ogen had ook zijn woordvoerder de getoonde teksten kunnen maken. Want het verschil is veel minder groot dan die lui doen voorkomen.

Ook als een PR medewerker of woordvoerder teksten voor een politicus of bestuurder maakt, zal deze zich eerst moeten afvragen wat er inhoudelijk verteld dient te worden. Dus volgt er een vraaggesprek met de man of vrouw om de werkelijke boodschap op te halen. Met AI doe je exact hetzelfde. Ook via een dialoog kom je tot een vraag waarop AI een formulering maakt. Dit noemen ze een prompt. Bevalt het resultaat niet of ontbreken er punten dan vraagt de gebruiker AI om bepaalde zaken verder toe te lichten. Dan verschijnt er een andere formulering en uiteindelijk voldoet deze aan de wensen. En als onze premier een bepaald gevoel wil uitstralen met zijn tekst, dan zal dit ook zeker blijken uit die tekst. Niets anders dan dat je dit aan een tekstschrijver vraagt. Er zitten echter wel forse voordelen aan: het gaat sneller en je kunt het overal doen. Bovendien is het ook goedkoper.

De premier heeft bovendien wel wat anders te doen dan zich te bekommeren over d of dt. Ik begrijp dat hij dat ook vindt. En zijn de teksten slechter? Nee, want ook hiervoor geldt: garbage in is garbage out. En net zo goed als AI er volledig naast kan zitten als de verkeerde vraag gesteld wordt, kan een woordvoerder dit ook doen. En in beide gevallen krijgt degene die de tekst heeft geschreven niet de schuld, maar in wiens naam hij wordt uitgesproken of weergegeven. Het is dus een storm in een glas water. Zelf zal ik AI niet inzetten om een column als deze te schrijven; juist omdat ik het schrijven en formuleren als de drager van een boodschap persoonlijk wil houden. Ik heb niet direct een doel om een vooraf gedefinieerde boodschap te vertellen. Je mag best weten dat ik tijdens het schrijven van de column soms op een geheel andere bestemming uitkom, dan ik aanvankelijk had verwacht. Dat wordt lastig om AI mee op te zadelen. Dat is bij de premier wel anders. Die loopt het risico dat hij op allerlei gebied wordt afgerekend als hij een verkeerde formulering hanteert. En omdat hij blijkbaar veel wil delen is dus de inzet van AI erg efficiënt.

De ophef over AI doet me denken aan de introductie van de zak-Japanner, de handzame draagbare rekenmachine in het begin van de jaren 70. Vooral de mensen die de honderd gulden voor het apparaatje met de vier basis reken functies te duur vonden, hadden toen ook volop kritiek. Mensen zouden niet meer kunnen hoofdrekenen of cijferen bij het gebruik van dit handige hulpmiddel. Alsof je met een rekenliniaal-alias: gokstok- wel beter gaat rekenen. Zeker tot diep in de jaren 70 was het gebruik op scholen en zeker bij examens van een zakrekenmachine verboden. Ook toen was een belangrijke technologische vooruitgang erg beangstigend en dat kon toch niet goed zijn.

Je ziet heel vaak dat technische vernieuwingen zeer kritisch worden gevolgd, omdat ze bedreigend zijn voor beroepen die ermee zouden kunnen worden vervangen. Het feit dat de beurzen, ondanks de geopolitieke onrust, zo hoog staan, heeft te maken met het geloof dat AI in potentie erg veel banen kan laten verdwijnen en daarmee de hoogste kosten in de meeste processen: arbeid. Deze optimistische kijk zal ongetwijfeld nog wel tot een uit te barsten beursbubbel leiden, maar op termijn zal dit gevolg zeker het geval zijn. Dat dit uiteindelijk de concurrentiepositie na vele rimpelingen niet zal verbeteren is een gegeven, omdat iedereen het gaat toepassen. Het feit dat Jetten nu AI inzet uit efficiëntie overwegingen is dus niet meer dan met zijn tijd meegaan. By the way: Wanneer verdwijnen de rokkostuums en mantelpakjes uit de kamer?

Deze column in de gesproken versie beluisteren? Klik hier