Spoedwet: Tóch weer betalen voor ID-kaart!

Dongen, 22 september 2011 - Dongenaren die vanaf vandaag (donderdag 22 september 2011) een identiteitskaart komen aanvragen op het gemeentehuis, kunnen dat niet langer gratis doen. Er moet opnieuw voor worden betaald! Die instructie heeft de gemeente Dongen woensdagavond 21 september met spoed gekregen van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK). Daarmee komt een deel van de informatie zoals deze week gepubliceerd in de gemeentelijke Informatiekant, met onmiddellijke ingang te vervallen.KabinetHet wederom heffen van leges is het gevolg van een wetsontwerp dat gisteren is ingediend door minister Piet Hein Donner (BZK). Het kabinet wil zo snel mogelijk een wettelijke grondslag creëren voor de heffing van rechten (leges) voor de Nederlandse identiteitskaart (NIM). Indien de wet door het parlement wordt aanvaard, zal deze met terugwerkende kracht in werking treden met ingang van 22 september 2011.Hoge Raad Bijna twee weken geleden (op 9 september 2011) oordeelde de Hoge Raad dat de huidige grondslag voor legesheffing van de ID-kaart niet deugdelijk is. Daarop ontstond in heel Nederland bij alle gemeenten een massale toeloop op gratis ID-kaarten. De overheid maakte zich zorgen over de financiële gevolgen. Met een spoedwet wil de minister hier een halt aan toe roepen.SpoedprocedureTot de uitspraak van Tweede en Eerste Kamer een feit is, heeft het ministerie voorlopige instructies uitgevaardigd naar alle gemeenten in Nederland. De gemeente Dongen moet zich hier vanaf donderdag 22 september aan houden en dient zich er van te verzekeren dat er leges worden betaald. Dat kan op twee manieren. De keuze is aan de aanvrager.

Dongen, 22 september 2011 - Dongenaren die vanaf vandaag (donderdag 22 september 2011) een identiteitskaart komen aanvragen op het gemeentehuis, kunnen dat niet langer gratis doen. Er moet opnieuw voor worden betaald! Die instructie heeft de gemeente Dongen woensdagavond 21 september met spoed gekregen van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK). Daarmee komt een deel van de informatie zoals deze week gepubliceerd in de gemeentelijke Informatiekant, met onmiddellijke ingang te vervallen.

Kabinet
Het wederom heffen van leges is het gevolg van een wetsontwerp dat gisteren is ingediend door minister Piet Hein Donner (BZK). Het kabinet wil zo snel mogelijk een wettelijke grondslag creëren voor de heffing van rechten (leges) voor de Nederlandse identiteitskaart (NIM). Indien de wet door het parlement wordt aanvaard, zal deze met terugwerkende kracht in werking treden met ingang van 22 september 2011.

Hoge Raad
Bijna twee weken geleden (op 9 september 2011) oordeelde de Hoge Raad dat de huidige grondslag voor legesheffing van de ID-kaart niet deugdelijk is. Daarop ontstond in heel Nederland bij alle gemeenten een massale toeloop op gratis ID-kaarten. De overheid maakte zich zorgen over de financiële gevolgen. Met een spoedwet wil de minister hier een halt aan toe roepen.

Spoedprocedure
Tot de uitspraak van Tweede en Eerste Kamer een feit is, heeft het ministerie voorlopige instructies uitgevaardigd naar alle gemeenten in Nederland. De gemeente Dongen moet zich hier vanaf donderdag 22 september aan houden en dient zich er van te verzekeren dat er leges worden betaald. Dat kan op twee manieren. De keuze is aan de aanvrager.

1) Er wordt meteen betaald bij aanvraag. Mocht het wetsvoorstel niet door het parlement worden aanvaard, dan krijgt de aanvrager de leges later alsnog terug. Daartoe administreert de gemeente bij de aanvraag het bankrekeningnummer van de aanvrager.

2) De gemeente verleent voorlopig uitstel van betaling. Voorwaarde: de aanvrager verleent bij het aanvragen van de ID-kaart een eenmalige machtiging tot afschrijving van het verschuldigde bedrag aan de gemeente. Het uitstel van betaling geldt totdat de wet in werking is getreden.

Weigert een aanvrager beide opties, dan kan de gemeente Dongen de aanvraag niet in behandeling nemen, zo geven de instructies van het ministerie aan.

Langere levertijd
Alle aanvragen vanaf 22 september 2011 worden meteen doorgestuurd naar de producent van de Nederlandse reisdocumenten. De levertijd kan langer zijn dan de gebruikelijke drie werkdagen, omdat de producent nog bezig is het grote aantal aanvragen te verwerken dat vanaf 9 september 2011 is gedaan.

Wie heeft nog wel recht op een gratis ID-Kaart?

Gratis (1)
De ID-kaart is en blijft gratis voor Dongenaren van 14 jaar en ouder die vanaf 29 juli jongstleden (zes weken voor het arrest van de Hoge Raad) een ID-kaart heeft aangevraagd en daarvoor het toen reguliere tarief van € 43,85 heeft betaald.

Uit oogpunt van klantvriendelijkheid heeft het college besloten dat deze groep van 144 mensen (die bekend is bij het Klant Contact Centrum van de gemeente) zich niet hoeft te melden aan de balie. Zij ontvangen deze week een brief met een (kort) invulformulier. Behalve persoonlijke gegevens zoals het documentnummer van de ID-kaart en bankrekeningnummer, dient ook te worden aangekruist dat men bezwaar maakt tegen de in rekening gebrachte leges. Na retourzending van het formulier aan de gemeente, wordt het betaalde bedrag overgemaakt.

Gratis (2)
De ID-kaart tegen aangepaste tarief (€ 9,20) voor jongeren tot 14 jaar (voor wie de identificatieplicht nog niet geldt), is en blijft ook gratis voor Dongenaren die vanaf 29 juli jongstleden een aanvraag hebben gedaan en toen minimaal 13 jaar en zes maanden oud waren. Ook krijgen ook een brief in de bus met formulier voor teruggave van het betaalde geld.

Gratis (3)
Er is een groep Dongenaren die al eerder in het juridische traject - na de uitspraak van het gerechtshof op 7 oktober 2010 - bezwaar heeft aangetekend. De namen zijn bekend bij de gemeente en ook zij krijgen (automatisch) hun geld retour.

Niet gratis
Voor alle nieuwe aanvragers van de NIK, is de kaart per heden (donderdag 22 september 2011) niet meer gratis als gevolg van de instructies van het ministerie van BZK.

Veelgestelde vragen over ID-Kaart & nieuwe procedure
Hoe is het mogelijk dat er rechten (leges) worden geheven terwijl de wet die dit regelt nog niet is aanvaard door Tweede en Eerste Kamer?
Dat is mogelijk omdat het wetsvoorstel in artikel 3 bepaalt dat de wet terugwerkt tot en met de dag na de indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer.

In speciale gevallen, met name als het gaat om belastingmaatregelen, is het mogelijk om een wet die nog niet is aanvaard door het parlement toch van toepassing te laten zijn door de wet terug te laten werken tot een tijdstip dat ligt voor de aanvaarding. De inhoud van het wetsvoorstel wordt op het moment van indiening bij de Tweede Kamer bekendgemaakt. Het feit dat de wet op het tijdstip van de legesheffing nog niet is aangenomen, wordt in juridische zin rechtgetrokken door de wet te laten terugwerken tot en met de dag na de datum van indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer.

Wat gebeurt er als het wetsvoorstel toch niet door de Tweede of Eerste Kamer wordt aanvaard en de aanvrager heeft wel al betaald?
Dan wordt de burger dat wat betaald is teruggegeven.

Kan de aanvrager bezwaar aantekenen tegen de betaling voor de NIK?
Ja, dat is mogelijk. Echter als de aanvrager bezwaar wil aantekenen tegen de betaling voor het geval het wetsvoorstel niet door het parlement wordt aanvaard, dan dient de gemeente tegen de aanvrager te zeggen dat het indienen van een dergelijk bezwaar niet nodig is. Wordt het wetsvoorstel niet door het parlement aanvaard, dan wordt er immers terugbetaald.

Zijn de Nederlandse identiteitskaarten voor aanvragers van wie de aanvraag na de uitspraak van de Hoge Raad in het RAAS is aangehouden nog wel gratis?
Ja. Als de aanvraag is gedaan na de uitspraak van de Hoge Raad (9 september 2011) en vóór 22 september 2011 én de aanvraag is aangehouden conform de instructie die het ministerie van BZK op 14 september 2011 heeft gegeven, dan is de Nederlandse identiteitskaart (mits de aanvrager op het moment van de aanvraag ouder was dan 13 jaar en zes maanden) gratis.

Is de Nederlandse identiteitskaart ook gratis voor mensen die de afgelopen week een afspraak hebben gemaakt om de aanvraag later aan het loket te kunnen doen.
Neen. Met ingang van 22 september 2011 moet er weer betaald worden bij aanvraag van een NIK.

Kan het feit dat de gemeentelijke verordening nog niet is aangepast n.a.v. de nieuwe wettelijke grondslag voor de heffing (er wordt immers nog gesproken over het leveren van een ‘dienst') een belemmering zijn voor het heffen van rechten (leges)?
Nee, dit is geen belemmering. Artikel 1 van het wetsvoorstel bepaalt dat er rechten geheven kunnen worden voor de aanvraag van een ID-kaart. Artikel 2, eerste lid, zorgt er voor dat de bestaande gemeentelijke verordeningen komen te rusten op deze nieuwe grondslag van artikel 1 van het wetsvoorstel. De gemeentelijke verordeningen hoeven dus niet te worden aangepast om met ingang van 22 september 2011 rechten (leges) voor de identiteitskaart te kunnen heffen.

Kunnen burgers een voorlopige voorziening bij de rechter vragen tegen de betaling voor de identiteitskaart?
Ja. Verzoek tot voorlopige voorziening is, evenals indienen bezwaarschrift, altijd mogelijk.

*De antwoorden zijn van het ministerie van Binnenlandse Zaken